Opis

Acta Philologica to pismo naukowe Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego podejmujące problematykę humanistyczną w zakresie szeroko rozumianej filologii - w szczególności zagadnienia języków i literatur kilku kluczowych obszarów kulturowych. Pismo publikuje artykuły o wysokim poziomie naukowym, odzwierciedlające główne trendy badawcze w dziedzinach językoznawstwa, literaturoznawstwa, kulturoznawstwa i przekładoznawstwa. Zależy nam między innymi na pracach ukazujących osiągnięcia polskie i wkład kultury polskiej do dziedzictwa europejskiego i światowego. Chętnie zamieszczamy portrety wybitnych filologów i wspomnienia o znamienitych postaciach Wydziału i Uniwersytetu.

Wydział Neofilologii prowadzi obecnie studia w zakresie filologii angielskiej, germańskiej, romańskiej, iberoamerykańskiej, italianistyki, hungarystyki oraz lingwistyki formalnej i one to w praktyce wytyczają profil tematyczny czasopisma. Jego redagowaniem zajmuje się Komisja Wydawnicza wybierana spośród pracowników naukowych Wydziału, reprezentujących różne kierunki studiów. Pismo ukazuje się dwa razy w roku: w połowie roku (tom literaturoznawczy) i pod koniec roku (tom językoznawczy). Artykuły pisane są w językach wyżej wymienionych dyscyplin lub po polsku, wszystkie zaopatrzone są w streszczenia w języku polskim. Zawartość tomów opublikowanych w latach 20092011 dostępna jest w wersji elektronicznej na stronie internetowej pisma, gdzie można znaleźć również spisy treści wcześniejszych tomów. Bieżące numery umieszcza się po pewnym czasie w archiwum internetowym. Nadsyłane artykuły czytają i kwalifikują do druku członkowie Komisji Wydawniczej. Od doktorantów oczekuje się złożenia wraz z artykułem opinii opiekuna naukowego. Pismo odzwierciedla badania prowadzone przez pracowników i doktorantów Wydziału Neofilologii UW, otwierając się zarazem na artykuły z zewnątrz.
 

Historia

Czasopismo Acta Philologica może się pochwalić wieloletnią tradycją. Powstało w 1968 roku na Wydziale Filologicznym, z którego w tym samym roku wydzielony został Wydział Filologii Obcych, przekształcony z czasem w Wydział Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego, będący obecnym wydawcą pisma. Przez wiele lat, do 2005 roku, w skład Wydziału, a więc również w zakres tematyczny Acta Philologica, wchodziła orientalistyka.

Pierwszy Komitet Redakcyjny pisma tworzyli naukowcy: Witold Doroszewski, Jan Reychman (przewodniczący), Zbigniew Sudolski, Piotr Zwoliński i Maciej Żurowski. Wielkość nakładu ustalono na 600 egzemplarzy. Pierwszy tom dotyczył historii literatury angielskiej i zawierał teksty w języku polskim ze streszczeniami po angielsku. Drugi zeszyt, opublikowany w 1970 roku, poświęcony był związkom i paralelom literackim między literaturami węgierską i niemiecką a literaturą Polski i innych narodów słowiańskich; teksty w języku polskim zaopatrzono w streszczenia po niemiecku. Numer 3 pisma (1971) objął zagadnienia językoznawstwa; po raz pierwszy pojawiły się wtedy teksty po angielsku i niemiecku. W 1972 roku ukazały się dwa kolejne zeszyty - nr 4, poświęcony literaturze XIX i XX wieku (angielskiej, niemieckiej, węgierskiej i literaturom Wschodu), zaopatrzony w streszczenia po angielsku i niemiecku, i nr 5, wydany w zmniejszonym nakładzie 400 egzemplarzy, obejmujący prace językoznawcze powstałe w Instytucie Anglistyki, Katedrze Filologii Węgierskiej oraz Instytucie Orientalistyki. Ostatni zeszyt wydany przez Wydział Filologii Obcych, nr 6, ukazał się w 1974 roku i obejmował prace przygotowane w Instytucie Anglistyki, Instytucie Romanistyki oraz Instytucie Orientalistyki.

Po czteroletniej przerwie nowy Komitet Redakcyjny powstały przy Wydziale Neofilologii wznowił wydawanie pisma. W 1978 roku ukazały się zeszyty poświęcone językoznawstwu (nr 7) i literaturze (nr 8) w nakładzie 300 egzemplarzy. Od tej pory zasadą staje się wydawanie na przemian numerów obejmujących te dwie dziedziny badań. Zeszyt 7, poświęcony pamięci przedwcześnie zmarłego prof. Alfreda Reszkiewicza, kierownika Zakładu Językoznawstwa Angielskiego w Instytucie Anglistyki UW, został prawie w całości przygotowany przez jego uczniów i współpracowników. Wydany w 1979 roku numer literacki (9), opracowany w Instytucie Anglistyki, to księga pamiątkowa poświęcona prof. Stanisławowi Helsztyńskiemu z okazji 85-ej rocznicy urodzin. W 1980 roku ukazały się dwa zeszyty – nr 10 (językoznawczy) i nr 11 (literacki).

Po przerwie spowodowanej stanem wojennym, w 1983 roku ukazał się nr 12 przygotowany w całości przez językoznawców z Instytutu Romanistyki pod kierunkiem prof. Krzysztofa Bogackiego. Po jeszcze jednej przerwie – w 1987 roku – wydawaniem Acta Philologica zajęła się Komisja Wydawnicza Wydziału Neofilologii. Opublikowano wtedy cztery kolejne zeszyty powiększając początkowo nakład do 500 egzemplarzy, a potem zmniejszając go do 350. Redaktorem naukowym jednego z numerów – 13 (literackiego) był prof. Jerzy Parvi. Poza tym ukazały się jeszcze dwa numery literackie (14 i 16) i numer językoznawczy (15). W roku 1989 ukazały się trzy kolejne numery: poświęcony glottodydaktyce (17), literaturze (18 – pod redakcją naukową Joanny Ugniewskiej-Dobrzańskiej) i językoznawstwu (19). W kolejnych latach zostały opublikowane: numer literacki (20) pod redakcją Bożenny Bojar i Zbigniewa Lewickiego oraz dwa numery językoznawcze (21 i 22) pod redakcją Bożenny Bojar.

W numerze 23, literackim, zamieszczone zostały historia Acta Philologica do roku 1992 spisana przez Joannę Żurowską oraz wykaz rozpraw habilitacyjnych przygotowanych na Wydziale Neofilologii w latach 19761995. W tym samym zeszycie znalazło się wspomnienie o przedwcześnie zmarłej anglistce, prof. Wandzie Rulewicz, napisane przez Małgorzatę Grzegorzewską, wraz z bibliografią opublikowanych prac Wandy Rulewicz sporządzoną przez prof. Grzegorza Sinkę. Zasada wydawania na przemian zeszytów literackich i językoznawczych została utrzymana. W 1997 roku ukazał się nr 24, językoznawczy, zatytułowany „Lexique, langue de spécialité, traduction”, pod redakcją prof. Krzysztofa Bogackiego. W tomie tym znalazła się również lista osób, które uzyskały tytuł doktora nauk humanistycznych na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego w latach 19461996.

W kolejnych latach ukazywały się roczniki rozwijające pewne ogólne tematy. I tak nr 25 (1998) poświęcony był literaturze i jej pograniczom. Następnie ukazały się dwa zeszyty bez wiodącego tematu: nr 26 (1999)  językoznawczy i nr 27 (2000) – literaturoznawczy. W 2001 roku nie ukazał się żaden tom. Kolejne tomy poświęcone były teorii i opisowi języka (nr 28/2002), tradycji i nowoczesności w badaniach literackich (nr 29/2003) oraz tradycji i nowoczesności w badaniach językoznawczych (nr 30/2004). Nr 31 (2005), literaturoznawczy, nosił podtytuł „Konstrukcje, rekonstrukcje, dekonstrukcje”, zaś nr 32 (2006), językoznawczy, stawiał pytanie: „Różne języki – różne światy?”. Nr 33 (2007), literaturoznawczy, podjął temat „Rzeczywistość i słowa: granice tekstualności”, zaś nr 34 (2008) poświęcony był „Językowi nowego tysiąclecia”. Redakcję naukową niektórych tomów językoznawczych sprawowała prof. Bożenna Bojar.

Coraz większa liczba przedkładanych do druku artykułów, zwłaszcza z dziedziny badań literackich i kulturowych, sprawiła, że od 2009 roku pismo Acta Philologica ukazuje się dwa razy w roku, z utrzymaniem zasady wydawania na przemian tomów literaturoznawczych i językoznawczych. W latach 2009–2011 ukazało się sześć tomów. Ostatnio zrezygnowano z budowania tomów wokół wiodących tematów, co nie wyklucza pojawiania się w przyszłości numerów tematycznych w zależności od potrzeb i inwencji redaktorów i autorów. Od roku 1996 za redakcję naukową pisma odpowiadały kolejne przewodniczące Komisji Wydawniczej: prof. Grażyna Bystydzieńska, prof. Joanna Ugniewska-Dobrzańska, prof. Agata Preis-Smith oraz prof. Barbara Kowalik. Przez ostatnich osiem lat pismo współredagował dr hab. Marek Paryż. Na początku 2012 roku powstała  strona internetowa pisma, która, jak można mieć nadzieję, otworzy nową kartę w historii Acta Philologica.

Acta Philologica. Wszystkie prawa zastrzeżone. ISSN 0065–1524